ANTİK KENTLER,  Aydın,  TÜRKİYE

Didyma Apollon Tapınağı

Aydın’daki antik kentler turu için bu sefer Didim’deyiz. Didim’in içinde bulunan Didyma’ya antik kent dense de aslında bu alana ören yeri demek daha doğru. Çünkü burası kendi başına bir kent olmaktan ziyade Milet’ten (Miletos) çıkan kutsal yolun son bulduğu Apollon Tapınağı’nın bulunduğu bir kutsal alan.

Didyma Apollon Tapınağı

Didyma’nın Tarihi

Didyma kutsal alanı, MÖ 7. yüzyıldan itibaren Milet şehrine kutsal bir yol ile bağlanmış. Didyma, döneminde ünlü bir kehanet merkezi olan Apollon kutsal alanının bulunduğu yer olduğu için MÖ 6. yüzyılda buraya Apollon adına büyük bir tapınak yapılmaya başlanmış. Döneminin en büyük tapınakları arasında olan bu yapı hiçbir zaman bitirilemese de birçok kutsal ayin, festival ve müsabakalara sahne olmuş.

Didyma kelimesi “ikiz kardeş” anlamına geliyor ve Zeus’un çocukları olan Apollon ile Artemis de ikiz kardeşler. Antik dönemde, Apollon Tapınağı’nın, Efes’teki Artemis Tapınağı’nın bir benzeri olarak inşa edilmesi planlanmış. Efes’te bulunan Artemis Tapınağı, “Antik Dünya’nın Yedi Harikası” arasında sayılıyor. Belki de Apollon Tapınağı o dönem tamamlanabilseydi, sekizinci harika olarak listeye girebilecekti.

APOLLON MİTOLOJİSİ

Zeus ve Leto’nun ikiz çocuklarından olan Apollon, Artemis’in de ikiz kardeşidir. Apollon, sanatın, şiirin, müziğin, güneşin, ateşin tanrısı olarak bilinir.

Apollon, nehir perisi olan nymph’lerden birine aşık olmuş ancak bekaret yemini eden nymph, Apollon’dan kaçabilmek için kendini defne ağacına dönüştürmüş. Bu sebeple de Apollon genellikle başında defne yapraklarıyla sembolize edilir.

Apollon, kehanetin ve çobanların tanrısı olarak da bilinir. Apollon, Didyma bölgesinde gezerken, çobanlık yapan Brankhos’a rastlar. Ondan çok hoşlandığı için ona kehanetin sırlarını öğretir. Brankhos da bugün Apollon Tapınağı’nın olduğu yere, defne ağaçları ve su kaynağının yanına, Apollon adına ilk tapınağı diker.

Pers istilaları ile tahrip olan tapınak, önce Büyük İskender ve ardından Roma İmparatorluğu döneminde tekrar yükselişe geçse de MS 3. yüzyıldan itibaren artık Didyma’nın çöküş dönemine başlamış. Gotlar gibi çeşitli halkların istilaları, Hristiyanlık yayıldığı için Pagan inanışlarının önemini kaybetmesi ve defalarca depreme maruz kalması bu tapınağın zamanla yok olmasına sebep olmuş.

Didyma Apollon Tapınağı

Kutsal Yol

Apollon inanışının önemi ve kehanet merkezi olması sebebiyle bu tapınak Milet şehri için de oldukça önemliymiş. Öyle ki, Milet şehri ile Apollon Tapınağı arasında kutsal bir yol oluşturulmuş.

Didyma’daki Apollon Tapınağı’nda sonlanan bu kutsal yol, Milet’teki Delphinion Tapınağı’nda başlar. Bu 17 km uzunluğundaki kutsal yol dini törenler için kullanılırmış. Tören alayı, heykellerle süslü yol üzerinde ilerlerken aralıklı olarak bulunan kutsal bazı noktalarda kurban keserlermiş. Dört gün süren bu yolculuğun sonunda Apollon Tapınağı’na ulaşan ziyaretçileri kahin kadınlar karşılar ve gelecekten kehanetlerde bulunurlarmış.

Didyma Apollon Tapınağı

Didyma’yı Gezmek

Didim kent merkezinde bulunan ve zaten buraya adını veren ören yerine ulaşım, merkezi konumu sebebiyle gayet kolay. Ören yerine giriş ücreti 25 TL ve Müzekart geçiyor.

Tek bir tapınak alanından oluştuğu için yaklaşık yarım saatte rahatlıkla gezilebilen Didyma Ören Yeri’nde özellikle oldukça iri sütun parçaları dikkat çekiyor. O dönemde ne kadar ihtişamlı bir yapı olduğunu hayal edince etkilenmemek elde değil.

Ören yerindeki bir diğer dikkat çeken kalıntılar ise Medusa kabartmaları. Yılandan saçları olan ve baktığı kişiyi taşa çevirdiğine inanılan Medusa sembolünü antik çağlarda insanlar korumak istedikleri eşyalarında, kalkanlarında, binalarında kullanırlarmış.

Didyma ören yerinin hemen yanındaki Didim Eskiköy Camii de dikkatimizi çekiyor. Restorasyon aşamasında olan cami, zamanında kilise olarak inşa edilmiş ve inşa edilirken karşısında bulunan Apollon Tapınağı’ndan alınan taşlar kullanılmış.

Aydın’daki diğer antik kentler hakkındaki yazılarımızı da inceleyebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir