FAS

Marakeş Gezi Rehberi

Fas’ın kalbinde, kızıl şehirde, otantik bir masalda, yüzyıllar öncesinin başkentinde, yani Marakeş‘teyiz. Fas turu yaparken en çok zaman ayırmanız gereken şehir Marakeş olmalı, hem burada konaklayıp farklı kentleri ziyaret edebilir hem de bu güzel şehri sokak sokak keşfedebilirsiniz. Oldukça turistik bir şehir olan Marakeş, Kasablanka’ya yaklaşık 3 saat (240 km) uzaklıkta bulunuyor.

Önce bu güzel şehrin tarihine kısaca bakıp sonra da daracık, otantik sokaklarına dalacağız.

Marakeş – Fas

Marakeş Tarihi

Neolitik dönemlerden beri yerleşim olsa da Marakeş şehri 11. yüzyılda, bir Berberi hanedanı olan Murabıtlar tarafından kurulmuş. Bugünkü kent merkezinin olduğu yerde ilk camiler ve dükkanlar belirdikten sonra şehir hızla bir ticaret şehri olmaya doğru evrilmiş.

12. yüzyılda Murabıtları deviren bir dini hareket olarak Muvahhidler Marakeş’i ele geçirmiş ve eski sarayın yanına Kutubiye Camii‘ni inşa etmiş. 13. yüzyılda Muvahhidler yıkılınca Berberi kabileler yöreye hakim olmuş ve Marakeş kenti bir gerileme dönemine girmiş ve başkentlik statüsünü Fes şehrine kaptırmış.

16. yüzyılda Saadiler Fas’ı tekrar birleştirmiş ve Marakeş yeniden krallığın başkenti olmuş. Bu dönemde yeniden şehirde bir inşa dönemine girilirken saraylar, çeşmeler, bahçeler yaptırılmış. Yine bu dönemde İspanya’dan kovulan Yahudiler kente gelince bir Yahudi mahallesi oluşmuş. Yahudilere kucak açan Marakeş’e 1867 senesine kadar Avrupalıların girmesi ise yasaklanmış ve sultanın iznine bağlanmış.

20. yüzyılda Fas, Fransızlar tarafından işgal edilirken, Marakeş şehri güçlü bir direniş uygulasa da sonunda Fransızlara teslim olmuş. 44 yıl Fransız himayesinde kaldıktan sonra 1956’da Fas bağımsız olmuş ve Marakeş de Fas’ın en turistik şehirlerinden biri olarak gelişmeye ve büyümeye devam etmiş.

Marakeş – Fas

Marakeş’te Nerede Kalınır

Marakeş’te Medina denilen eski kent merkezinde kalırsanız birçok yere yürüyerek ulaşabilirsiniz. Hem ulaşım kolaylığı hem de Fas’ın kültürünü yaşayacağınız bir yerde kalmak istiyorsanız Riad adı verilen avlulu evlerde kalabilirsiniz. Otellerden daha uygun fiyata, otantik bir konaklama yapmış olursunuz. Ayrıca riadlar genelde aileler tarafından işletildiği için, Fas kültürü ve misafirperverliğine şahit olmak için de güzel bir fırsat olur.

Marakeş’te kaldığımız Riad

Ancak araba ile gelecekseniz park yeri sorunu olabilir, çünkü sokakları dar ve park yeri bulmak zor. Biz çok da ucuz olmayan ama güvenli görünen bir otoparka aracımızı bırakmayı tercih ettik. Fas’ta şehir merkezlerinde araba kullanmanın genel olarak çok zor ve tecrübe gerektiren bir iş olduğunu da belirtelim. Aracınızın yanından fırlayan diğer araba ve yayaların yanı sıra motorlar, bisikletler ve hatta atlarla eşekler arasında bir maceraya hazır olmak gerekiyor.

Marakeş Gezilecek Yerler

Jemaa el-Fnaa Meydanı

Marakeş’in kalbi Jemaa el-Fnaa Meydanı en merak ettiğimiz yerlerden biriydi. Buraya gelmeden önce duyduklarımız bizi tedirgin etmiş olsa da oldukça keyifli ve otantik bir deneyim oldu.

UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi‘nde bulunan meydan 11. yüzyılda Murabıtlar döneminde kurulmuş. Tarih boyunca bu meydanda festivaller düzenlenmiş, askeri gösteriler yapılmış, idamlar gerçekleşmiş olsa da çoğunlukla bir pazar alanı olarak kullanılmış.

Jemaa el-Fnaa Meydanı – Marakeş

Jemaa el-Fnaa Meydanı’na gündüz geldiğimizde nispeten sakin olsa da bir de akşam vakti görmek istedik ve asıl curcunanın hava karardıktan sonra başladığına şahit olduk. Meydanın orta yerinde sokak yemekleri satan tezgahlar yerlerini almıştı. Bunların etrafındaysa yerel müzikler yapanlar, maymun ya da yılan gibi hayvanları oynatanlar, meyve suyu, hediyelik eşya, oyuncak, kozmetik gibi ürünler satanlar… Çeşit çeşit esnaf, hem yerel halkı hem de turistleri eğlendirip bir yandan da para kazanmak için bu meydana toplanmıştı.

Gelmeden önce, bu meydanda yerel esnafın turistlere musallat olabildikleri, sürekli bahşiş istedikleri ve fotoğraf çekmememiz gerektiği yönünde uyarılar almış olsak da geçtiğimiz yıllarda bu konuda önlemlerin alındığına ve artık bu kadar endişe etmenin yersiz olduğuna şahit olduk. İnsanların doğrudan fotoğrafının çekilmesi tabii ki hoş karşılanmasa da genel fotoğraflar çektiğimizde kimse bizi rahatsız etmedi. Yine de oynatılan maymun ya da yılanların fotoğrafını çekmemeye dikkat ettik.

Jemaa el-Fnaa Meydanı – Marakeş

Koutoubia (Kutubiye) Camii

Jemaa El-Fna Meydanı’nın yakınında bulunan Koutoubia Camii, Marakeş’in en büyük camisi. 12. yüzyılda Muvahhidler döneminde inşa edilen cami bir süre Muvahhid Camii adıyla anılsa da sonradan civardaki kitapçılardan dolayı Kutubiye (Kitapçılar) Camii adını almış.

İPUCU: Fas’te camilere turist olarak girilmesini çok hoş görmüyorlar. Müslüman olmayanların girmesiyse tamamen yasak. Ancak namaz saatlerinde dua etmek için giriyorum diyerek içini gezebilirsiniz.

Muvahhid dönemi mimarisinin en önemli eserlerinden olan caminin özellikle 77 metrelik kare planlı minaresi ve minarenin dekoratif süslemeleri oldukça etkileyici. Caminin içi dışı kadar etkileyici olmasa da ağaçlı avlusu ferahlık katıyor.

Koutoubia (Kutubiye) Camii – Marakeş

Murabıtların ve Muvahhidlerin kıble yönüyle ilgili düşüncelerinin farklı olması bu caminin iki defa inşa edilmesine sebep olmuş. 1157 yılında cami halife Abdülmümin tarafından inşa edildikten sonra kıblenin Murabıt usulü yapıldığı sebebiyle cami yıktırılarak 1158’de Muvahhid usulü olarak tekrar inşa edilmeye başlanmış ve kıble yönü birkaç derece daha güneye kaydırılmış.

Koutoubia (Kutubiye) Camii – Marakeş

Marakeş Medinası (Eski Şehir)

Marakeş’te şehrin içine dalıp tarihi sokaklarını, çarşılarını gezmek, kültürüne şahit olmak, keyifli ve ilginç bir deneyim. Daracık sokaklarda motorlar, bisikletler, atlar ve eşekler her yerden çıkabiliyor. Bu keşmekeşte alışveriş yapan turistlerin arasına katılıp deri ayakkabı ve çantalar, kıyafetler, gözlükler, hediyelik eşyalar, atıştırmalıklar, baharatlar alabilirsiniz.

Marakeş Sokakları

Fas’ta bulabileceğiniz bir diğer ürün de argan yağı. Özellikle kozmetik ürünlerde kullanılabilen, cilde iyi geldiği söylenen argan yağını üretip satan çeşitli dükkanlar Marakeş’te de mevcut. Bu dükkanlarda argan yağının argan ağacı çekirdeklerinden nasıl taş değirmenlerde öğütülerek elde edildiğini de gösteriyorlar. Bu sektörde özellikle kadın üreticiler ve emekçiler ön plana çıkıyor.

Argan Yağı çıkaran Faslı kadınlar

Eski şehrin dar sokaklarında gezerken birçok tarihi yapıya da rastlıyoruz. Bunlardan bazılarını dışarıdan bazılarını da içine girerek inceliyoruz.

Almoravid (Murabıt) Kubbesi

Sokakları gezerken çeşitli küçük meydanlardan da geçiyorsunuz. Bunlardan biri Al-Barudiyin Meydanı. Marakeş Medinası’nın merkezinde bulunan meydanın civarında birçok tarihi eser bulunuyor. Almoravid Kubbesi‘ni de bu bölgede görüyoruz.

12. yüzyıldan kalma kubbe, Almoravid, yani Murabıt Hanedanı döneminden kalan nadir mimari eserlerden biri. Kubbenin yakınlardaki Ben Yusuf Camii‘nin bir parçası olduğu ve abdest alınırken kullanıldığı düşünülüyor. Kubbe, dikdörtgen bir yapının üstünde duruyor ve en altta da bir havuz bulunuyor. Yapının iç tarafı da çeşitli bitki ve deniz kabuğu desenli kabartmalarla dekore edilmiş.

Almoravid (Murabıt) Kubbesi – Marakeş

Marakeş Müzesi

Murabıt Kubbesi’nin karşısında Marakeş Müzesi bulunuyor. Marakeş’in dokusuna uygun kızıl renkli müzeye biz zaman kısıtından dolayı giremesek de Fas kültürüne ve sanatına meraklı olanlar için ilginç bir nokta olabilir.

20. yüzyılın başında bir saray kompleksinin parçası olarak inşa edilen yapı, daha sonra bir süre okul olarak kullanılmış, 1997’de de müzeye çevrilmiş. Bugün Fas’ın çeşitli bölgelerinden getirilmiş halı, kıyafet, mücevher gibi kültürel eşyalar sergileniyor. Ayrıca zaman zaman çağdaş sanat sergilerine de ev sahipliği yapıyor.

Marakeş Müzesi

Ben Youssef Medresesi

Yine Marakeş Medina’sı içindeki bir diğer görülmesi gereken yapı da Ben Youssef Medresesi. 1565 senesinde Saadi Sultan Abdullah El Galib tarafından yaptırılan medresede 4 yüzyıl boyunca dünyanın farklı noktalarından gelen öğrenciler eğitim görmüş.

Saadi mimarisinin estetik bir örneği olan medresenin içindeki kabartmalar ve süslemeler etkileyici. Dekorasyonda seramik, mermer, alçı ve ahşap öğeler kullanılmış. Binanın havuzlu iç avlusunu saran 2 katta toplam 132 oda bulunuyor. Avludan görülen dua odası ve mihrap ise oldukça göz alıcı.

Ben Youssef Medresesi – Marakeş

Medreseyi gezmek için cüzi bir ücret alınıyor. Medresinin avlusunda fotoğraf çekip üst katlarını, odalarını geziyoruz. Üst katta da yine küçük avlucuklar tepeden gün ışığı alacak şekilde tasarlanmış ve etkileyici bir atmosfer oluşmuş. Marakeş’i gezerken Ben Youssef Medresesi’ni es geçmemenizi tavsiye ederiz.

Ben Youssef Medresesi – Marakeş

Bahia Sarayı

Marakeş’te görülmesini tavsiye edeceğimiz bir diğer yapı da merkezin güneyindeki Bahia Sarayı. Jemaa al-Fnaa Meydanı’ndan 15 dakikalık bir yürüyüşle ulaşılan saray dönemin veziri tarafından 1866 senesinde inşa edilmiş. Daha sonra Fransız işgali döneminde Fransız valisinin konutuna dönüştürülen yapı, bağımsızlıktan sonra sultana bağlanmış. 1967 senesinde de müzeye çevrilmiş.

Bahia Sarayı – Marakeş

Anlamı “parlaklık, görkem” anlamına gelen saray, adının hakkını veriyor. 37100 metrekarelik araziye sahip sarayda 150 odanın yanı sıra bahçeler, avlular, çeşmeler, mescitler, hamamlar bulunuyor. Endülüs mimarisini andıran sarayın dekoratif süslemeleri oldukça ilgi çekici. Ahşap, mermer, alçı, seramik gibi malzemeler, özellikle tavanların ve kapıların işlemelerinde kullanılarak oldukça estetik bir görüntü oluşturmuş.

Her gün 8-17 arasında açık olan Bahia Sarayı’na giriş çok ucuz sayılmaz. 2022 itibarıyla, ziyaret ücreti 70 Fas Dirhemi.

Bahia Sarayı – Marakeş

Majorelle Bahçeleri

Marakeş’in en ünlü noktalarından biri de merkezden yaklaşık 25 dakika yürüme mesafesindeki Majorelle Bahçeleri. 9000 metrekarelik bir alana yayılmış botanik bahçesinin hikayesi, Fransız ressam Jacques Majorelle‘in burada egzotik bitkiler yetiştirmesiyle başlamış. 1922 senesinde burayı adeta bir laboratuar gibi kullanmaya başlayan Majorelle, 40 yıl boyunca dünyanın dört bir yanından getirdiği bitkileri burada yetiştirmiş. Daha sonra otel yapılmak istenen bahçeleri, 1980 senesinde Yves Saint Laurent ve Pierre Bergé satın alarak kurtarmış ve kendileri de içindeki Villa Oasis’te yaşamaya başlamış.

Majorelle Bahçeleri – Marakeş

Keyifli bir ziyaret sağlayan bahçeler, Marakeş’in kırmızı renginden biraz uzaklaşıp ferahlamamızı sağlıyor. Mavi rengin özellikle bol kullanıldığı botanik bahçesinde çeşit çeşit bitkileri inceleyip, havuzların kenarlarında serinleyip, keyifli yürüyüş yollarında geziyoruz ve bol bol fotoğraf çekiyoruz. Bahçedeki bambular, palmiyeler, kaktüsler, renkli egzotik çiçekler özellikle ilgi çekici.

Turistlere ayrı fiyat tarifesi uygulanan bahçelere giriş oldukça pahalı, 120 Fas Dirhemi (2022 senesi için). İçindeki müzeye girmek için de ilave ücret ödemek gerekiyor. Bahçeler her gün sabah 8’den akşam 6’ya kadar açık.

Majorelle Bahçeleri – Marakeş

Marakeş Yemek Önerileri

Fas’ın her yerinde olduğu gibi Marakeş’te de her yerde Tajin bulacaksınız. Toprak kaplarda pişirilen sebzeli, baharatlı et yemeği olan tajin birçok yerde güzel yapılıyor ve bizim damak tadımıza da uygun. Yerel Fas restoranlarının yanı sıra dünya mutfağı için de birçok alternatif Marakeş’te mevcut. Sokak lezzetleri açısından da zengin olan Marakeş’te özellikle Jemaa el-Fnaa Meydanı’nda birçok sokak lezzeti bulup deneyebilirsiniz.

İçki konusuna gelince, açıkta alkollü içki satıldığını hiç göremedik. Zaman zaman yanımıza gelip bira, şarap diye fısıldayanlar oldu sadece 🙂 Bunun dışında bol bol taze meyve suyu her yerde satılıyor ve oldukça da lezzetli karışımlar yapıyorlar.

Fas’ta genel olarak yeme içme fiyatlarının çok ucuz olduğunu söyleyemeyeceğiz. Hatta ortalama Türkiye’de verdiğimiz fiyatların üzerine çıktık diyebiliriz.

Önerebileceğimiz birkaç restoran: Cafe Caravane, Cuisine De Terroir, Nomad

Marakeş gezisi, ilginç mekanları, insanları ve yemekleriyle aklımızda benzersiz bir deneyim olarak kalıyor ve biz yine yollara düşüyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir